Wat hadden ooit 'personeelszaken': functioneel, taakgericht en netjes georganiseerd in ordners. Toen kwam HR. Human Resources. Mensen als middelen, netjes op een rijtje in Excel. Later gelukkig met een iets vriendelijker sausje: aandacht voor ontwikkeling, vitaliteit en cultuur. Maar toch: de mens bleef een middel. Een resource. Een uitgave met verdiencapaciteit.
"De tijd van de steenfabrieken? Die ligt achter ons."
En nu? Nu hoor je steeds vaker de term HX. Human Experience. Een hippe term die klinkt als een nieuwe phone, maar die iets fundamenteels blootlegt: het besef dat mensen geen middelen zijn, maar het vertrekpunt. Geen kostenpost, maar kapitaal. Geen resource, maar een objective. De tijd van de steenfabrieken? Die ligt echt achter ons.
Dus dit is geen semantisch grapje voor HR-congressen met stroopwafels in goodiebags. Het is bloedserieus.
Want als we niet durven te kantelen van HR naar HX, dan blijft werk een stapel verplichtingen. Terwijl het juist de plek moet zijn waar mensen floreren, bijdragen en zich ontwikkelen.
HX: meer dan een buzzword
De term HX (Human Experience) wordt te pas en te onpas gebruikt. Het klinkt vriendelijk en mensgericht, maar het is vaak nog niet veel meer dan een fancy make-over van oude wijn in nieuwe zakken. Een beetje meer beleving op de vrijdagmiddagborrel, een zitzak in de hoek, af-en-toe een bila met je manager, minder 'veroordelingsgesprekken' en een onboarding-app met emoji’s en hup: “human experience”.
Maar dat is het niet.
Echt HX vraagt iets anders. Het vraagt dat we fundamenteel anders kijken naar organiseren, werken en leidinggeven. Niet meer alleen vanuit structuren, processen en systemen. Maar vanuit gedrag, behoefte en betekenis.
Dat is geen soft gedoe, dat is keihard nodig.
HR heeft een blinde vlek
Vroeger werd HR-beleid gebouwd voor controle. Functiebeschrijvingen, salarisschalen, KPI’s, beoordelingssystemen, protocollen. Dingen moesten meetbaar, vergelijkbaar en beheersbaar zijn. We wilden ‘grip’ op mensen.
Maar mensen willen niet 'in de greep'.
Mensen willen ruimte. Autonomie. Vertrouwen. Verbondenheid. Groei. Bijdragen aan iets dat er toe doet. Precies dat vangen wij in de zes universele waarden die wij het PEACOC-model noemen: Perspectief, Erkenning, Autonomie, Connectie, Ontwikkeling en Contributie.
Als we die waarden niet serieus nemen, dan ontstaat er frictie. Dan haken mensen af. Onstaan er burn-outs of maken ze zich stilletjes uit de voeten. Dan loopt de energie weg, terwijl alles er op papier zo keurig uitzag. Het gevolg? Hoge kosten, weinig output, nul rendement.
De ervaring is de waarheid
Wat is een organisatie? Een organisatie is niks. Het is meer dan een organogram. Veel meer dan een HR-handboek. Zeker meer dan een prachtig slide-deck over cultuur met muren, een paar bureau's en planten. Een organisatie is de ervaring die mensen elke dag hebben. Hoe je leidinggevende tegen je praat. Hoe veilig het is om fouten te maken. Of je werk betekenis heeft. Of je wordt gezien.
Dat is HX. Niet de belofte op papier, maar de werkelijke ervaring in de praktijk. En daar naartoe is maar één route: niet meer en harder sturen op regels, maar kijken naar gedrag. Wat doen mensen, waarom doen ze dat, en wat hebben ze nodig om te kunnen shinen?
Leiderschap als hefboom
De transitie van HR naar HX begint bij visie en leiderschap. En daar zit de kans voor het MKB. Want veel ondernemers zijn ooit doorgegroeid vanuit passie en vakmanschap. Ze weten alles van hun product, klant of dienst – maar zijn onvoldoende toegerust om mensen echt te zien, begeleiden of inspireren. Dat geeft niks, maar daar ligt wel de winst.
Helaas blijven ze vaak hangen in 'zeemeeuwmanagement': binnenvliegen, krijsen, poepen en weer doorvliegen. Of ze worden ‘vriend van het team’ en durven niet meer bij te sturen. Geen van beide helpt de human experience vooruit.
Dit vraagt om ontwikkeling. Niet met een cursusje inspirerend vergaderen, maar met een stevig fundament van zelfinzicht, feedback, communicatie en situationeel handelen.
Dát is de brug tussen HR-beleid en HX-beleving.
Van dromen naar doen
De transitie van HR naar HX is geen project. Het is een houding. Een keuze. Om niet langer te sturen op papier, maar op gedrag. Niet te focussen op processen, maar op ervaren. Niet te denken in systemen, maar in mensen.
Als je dat doet, dan ontdek je dat wat je medewerkers nodig hebben, vaak verrassend overzichtelijk is: perspectief, erkenning, autonomie, connectie, ontwikkeling en de kans om iets bij te dragen. Zet daar je beleid op in. Ontwerp je organisatie daaromheen. En ondersteun je leiders om dat in de praktijk te brengen.
Dan is HX geen buzzword, maar écht de manier waarop je werkt.
Benieuwd hoe we HX bij jou een boost kunnen geven? Negentigtien helpt je graag. Neem gerust contact met ons op!